Twee kenmerken van echte liefde en sterke relaties opgediept
uit Psychologie Magazine.
Psychotherapeut I.D. Yalom geeft de volgende samenvatting
van de kenmerken van echte liefde:
Onbaatzuchtig
Echte liefde is niet gericht op een bepaald belang, laat
staan eigen belang.
Belang is simpelweg van een andere orde, het doet er niet
toe. Dat betekent ook dat men zich kan losmaken van externe
factoren of mensen. Echte liefde is zuivere, ongemengde betrokkenheid
op de ander. Ze verdraagt geen kritisch commentaar langs
de zijlijn, laat staan consciëntieuze
rekenmeesters die precies bijhouden hoeveel winst en verlies
de relatie oplevert.
Totaal
Echte liefde wordt gevoeld voor de ander als totale persoon,
dus niet voor specifieke eigenschappen. Liefde is (veel)
meer dan de optelsom van een aantrekkelijk uiterlijk, een
riant inkomen, een boeiende uitstraling en een charmante
babbel. Wie blind is van liefde zal weliswaar tal van goede
eigenschappen in de ander zien, maar steeds het gevoel
hebben dat het hem dáár niet in zit. Liefde
gaat immers uit naar een ondefinieerbare grootheid, de
ander als persoon.
Gericht op de ander
Bij echte liefde is men - in principe - met heel zijn hart
gericht op de ander. Men wil er voor de ander zijn, men
wil helpen, beschermen, verzorgen. Dat betekent ook dat
men de partner tijd en ruimte geeft om zijn eigen weg in
te slaan.
Actief
De mens kan overvallen worden door verliefdheid, maar niet
door liefde. Echte liefde ontstaat dus niet plotseling,
als een donderslag bij heldere hemel, maar volgt een proces
waarbij de liefde steeds weer wordt bevestigd en getoond.
Liefde vóelen is niet voldoende. Het vergt vormgeving
en onderhoud, zodat de ander de liefde ook werkelijk vóelt.
Liefde als levenshouding
Tot op zekere hoogte is liefde een manier van in deze wereld
staan. Het is niet die exclusieve, magische ketting die
de partners voor eens en voor altijd aan elkaar vastketent,
het is een open houding naar de wereld als geheel. Liefde
staat dus (ook) voor ontvankelijkheid en een blik die naar
buiten is gericht. Iemand die zich helemaal afzondert in
zichzelf en voortdurend op voet van oorlog staat met wat
er om hem heen gebeurt, zal niet makkelijk liefde voelen.
Gezonde wortels
Echte liefde spruit voort uit rijkdom in plaats van armoede,
uit groei in plaats van stilstand, uit willen in plaats
van moeten. De ander is niet iemand die je eigen bestaan
kan rechtvaardigen of je eenzaamheid kan verdrijven, maar
iemand die je deelgenoot kunt maken van je eigen existentie.
Dat kan alleen als we in het reine zijn met onszelf, met
ons verleden en de omringende wereld. Er moet immers -
in psychologische zin - plaats zijn voor iemand anders.
Wederkerigheid
De ideale liefde veronderstelt wederkerigheid en gelijkwaardigheid.
Alles wat je in de relatie investeert, komt (op een andere
manier) weer terug. Daarbij gaat het niet om objectieve,
kwantificeerbare uitwisselingstransacties, maar om een
fundamenteel gevoel dat de relatie `klopt'. Zo lang als
we het gevoel hebben dat we van de ander voldoende krijgen,
zal het ons geen enkele moeite kosten om te (blijven) geven.
Op het moment dat we dat gevoel niet meer hebben, zullen
we automatisch en onbewust een stapje terug doen.
Onbedoelde bevrediging
Echte liefde is niet gericht op beloning of bevrediging.
Dit zijn onbedoelde effecten die vanzelf ontstaan, zonder
dat ze beoogd waren. Maar dát deze effecten optreden,
tegelijk met het uiten van liefde, is wel belangrijk. Liefde
die bevrediging nastreeft, is net zo kansloos als liefde
die nimmer bevredigend is.
Acht kenmerken van sterke relaties
Wie kent hun geheim beter dan de stellen zelf? Onderzoekster
Francine Klagsbrun onderwierp stellen die minstens vijftien
jaar getrouwd zijn, aan een vijf uur durend interview. Hieruit
destilleerde ze acht kenmerken van goede relaties:
- Flexibiliteit: de mogelijkheid om met veranderingen
om te gaan, zoals de kinderen die uit huis gaan, of de partner
die van baan verandert.
- Het accepteren van het onveranderbare: het gedrag
en de eigenschappen van de partner accepteren die niet
zullen veranderen.
- De overtuiging van eeuwigheid: de partners zien scheiding
niet als een optie.
In de meeste relaties zijn er tijden van afstand en woede
geweest, maar geen van beiden overwoog eruit te stappen.
- Vertrouwen:
je veilig voelen bij de ander.
- Wederzijdse afhankelijkheid:
niet per se op hetzelfde moment, want de een kan emotioneel
meer afhankelijk zijn in de ene periode, de ander op een
ander moment. Het betekent overigens niet volledig in elkaar
opgaan.
- Plezier in elkaar: gelukkige stellen vinden het prettig
om bij elkaar te zijn en met elkaar te praten.
- Een gekoesterde
gedeelde geschiedenis.
- Geluk: veel van de lang gehuwden
zagen zichzelf als mazzelaars.
Klagsbrun merkt op dat deze stellen niet minder ellende
meemaakten in hun leven, maar ze vinden zelf dat de positieve
dingen de overhand hebben. |
